20:I[817158,["/_next/static/immutable/chunks/3zlxnut_1-a4f.js","/_next/static/immutable/chunks/2xl513ed6g9yb.js","/_next/static/immutable/chunks/27e7gv0pu9t-6.js","/_next/static/immutable/chunks/2cgkg8zq8zix6.js"],"default"] 21:T1a51,

READING PASSAGE 1

You should spend about 20 minutes on Questions 1–13, which are based on Reading Passage 1 below.

Maori Fish Hooks

A Maori fish hooks, made from wood, bone, stone and flax, are intended to have the best possible design and function. The hooks are designed to target specific species with precision. In the industry of commercial long-line fishing, there are some Maori hook designs that are making a splash.

B When Polynesians first came to New Zealand sometime between AD 1100–1300, they didn't have the technology necessary to melt and manipulate metal from ore. Meanwhile, fish were the settlers' main food source, so fishermen made their hooks and fishing gear out of wood, bone, stone and shells. Other plants native to New Zealand, such as flax (harakeke), cabbage tree (ti), and astelia (kiekie), provided the necessary fibrous material to make fishing-lines and nets of greater or equal strength to the jute used by Europeans at the time. Metal is more malleable and can be shaped in various ways, whereas natural materials are limited in the forms they can take; the Maori fish hooks needed to be innovative in overcoming these limitations.

C Early European explorers who settled and explored New Zealand claimed that Maori hooks, known as matau, were “odd”, “of doubtful efficacy”, “very clumsy affairs”, or “impossible looking”. Archaeologists from recent times have also described the round hook as odd, with comments such as "shaped in a manner which makes it very difficult to imagine could ever be effective in catching a fish”. William Anderson, who was aboard the Resolution during Cook's third voyage in 1777 as the ship's surgeon, remarked that the Maori “live chiefly by fishing, making use ... of wooden fish hooks pointed with bone, but so oddly made that a stranger is at a loss to know how they can answer such a purpose."

D The Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa conducted a study on Maori fish hooks 230 years later and demonstrated that the unique hook design was a matter of function. The hook's design allowed it to catch fish by spinning away from the direction of the point and catching their jaws, instead of poking a hole through the fish or being used as a lever, as some archaeologists had suggested. It appears that the design of the Maori fish hook is perhaps the world's most efficiently and masterfully designed, likely superior to any modern metal fish hook today.

E To make larger hooks, Maori used shanks made of strong wood, with stout points made of bone or shell. They tied tree branches and saplings together to grow them into ideal shapes for building, then harvested the plants when they reached the appropriate size. They hardened wood by carefully drying it and burying it underground with fires lit above. Human bone was often used for bone points, which were securely lashed to a groove at the end of the shank using pre-made flax materials (muka). When they wanted to catch larger species like sharks, groper and ling, they used composite hooks. However, on average, the traditional hook was usually no longer than a three-finger breadth (128 mm in length).

F To capture seabirds for food and feathers, like albatross, the islanders used slender hooks that can be differentiated from other hooks intended for fish by their lighter build and lack of an in-turned point. Many of these hooks were collected by early explorers, suggesting that seabird catching with hook and line was an important source of food and feathers for the Maori (105 mm in length). Slender hooks with wide gaps were used to capture albatross and other seabirds and can be distinguished from fish hooks by their lighter construction and absence of an in-turned point. Early explorers collected many of these hooks, which could indicate that catching seabirds provided significant amounts of food and feathers for the Maori.

G The Maori quickly adopted new materials once they became available through European explorers, sealers and whalers who began arriving towards the end of the 1700s. At this point, the Maori were still making their fish hooks but were now using metals and imported materials. Wooden and flax components of old, abandoned fish hooks decomposed quickly as traditional hooks were discarded in favour of new ones. Tools made of luxury materials such as ivory or greenstone may have been kept as decorative items, with stylised Maori fish hooks today serving as a symbol of cultural revitalisation.

H The Maori continued to recreate traditional designs even as new materials became available, preferring hook shapes introduced by Pakeha in the 1800s. By maintaining the tradition of the rotating hook design, they remained connected to an essential part of their cultural heritage. In the end, however, mass-produced European metal hooks eventually dominated, making it difficult to continue crafting hooks from nails, horseshoes and other metal objects. Eventually, traditional designs fell out of favour.

I By the late 19th and early 20th centuries, tourist and collector demand for Maori artefacts had grown, leading manufacturers to produce large quantities of forged hooks. These replicas were then traded with both Maori and Europeans as forgeries of the real thing, sometimes directly commissioned by artefact dealers. Fake hooks can be identified by their cheap construction, inconsistent materials, rudimentary lashings, odd or overly elaborate decorative carvings, and the absence of in-turned points or angled grooves used to attach the fishing-line properly.

J The evolution of matau throughout history symbolises how the Maori have adapted to European tools, materials and technology over time. It also reflects how European influence contributed to, rather than completely replaced, traditional Maori skills, as native materials were replaced or complemented by metals and, more recently, artificial materials. Today, commercial long-line fishermen around the world have begun using the circle-hook design—one that is nearly identical in appearance and function to the traditional matau. It appears that the advantages and improved catch-rates of this Maori technology have once again been recognised.

22:T1a88,

Questions 1–8

The reading passage has ten paragraphs labelled A–J.

Which paragraph contains the following information?

Write the correct letter A–J in boxes 1–8 on your answer sheet.

	A	B	C	D	E	F	G	H	I	J
1 Instruction on how to recognise authentic Maori hooks from counterfeit ones
2 A description of a different type of hooks that are not used to catch fish
3 An acknowledgement that Maori design and craftsmanship are still relevant in the modern world
4 An investigation into how the hooks functioned so effectively
5 A description of how modern technology began to dominate and eventually took over from traditional hook construction
6 A list of raw materials used to construct hooks
7 An outline of how different styles of hooks and types of materials were employed to catch larger fish
8 An account of how the Maori employed new technology and adapted it

23:Tdf4,17:["$","$L20",null,{"exam":{"id":"p1-low-02","title":"Maori Fish Hooks","titleVi":"Lưỡi câu cá của người Maori","part":"P1","frequency":"low","questionCount":13,"kinds":["Điền bảng","True/False/Not Given"],"hasExplanation":true,"questionOrder":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7","q8","q9","q10","q11","q12","q13"],"displayMap":{"q1":"1","q2":"2","q3":"3","q4":"4","q5":"5","q6":"6","q7":"7","q8":"8","q9":"9","q10":"10","q11":"11","q12":"12","q13":"13"},"answerKey":{"q1":"I","q2":"F","q3":"J","q4":"D","q5":"H","q6":"B","q7":"E","q8":"G","q9":"FALSE","q10":"FALSE","q11":"NOT GIVEN","q12":"TRUE","q13":"FALSE"},"questionIntroHtml":"","passageHtml":"$21","groups":[{"id":"group-1","kind":"table_completion","questionIds":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7","q8"],"leadHtml":"","html":"$22","allowOptionReuse":false},{"id":"group-2","kind":"true_false_not_given","questionIds":["q9","q10","q11","q12","q13"],"leadHtml":"","html":"$23","allowOptionReuse":false}],"explanations":{"passageNotes":[{"label":"Paragraph A","text":"Lưỡi câu của người Maori làm từ gỗ, xương, đá và lanh, thiết kế và công năng đạt đến mức tinh xảo, có thể nhắm chính xác vào từng loài cá nhất định, một số thiết kế đã gây chú ý trong ngành câu cá dài (longline) thương mại."},{"label":"Paragraph B","text":"Khi người Polynesia đến New Zealand vào khoảng 1100–1300 SCN, họ chưa có kỹ thuật luyện kim, mà cá là nguồn thức ăn chính, nên họ làm lưỡi câu và ngư cụ từ gỗ, xương, đá, vỏ sò; sợi từ thực vật bản địa New Zealand (như lanh, cây cải bắp, cỏ sao) làm dây câu và lưới có độ bền không kém đay châu Âu. Kim loại dễ tạo hình, còn vật liệu tự nhiên hạn chế về hình dạng, lưỡi câu Maori phải vượt qua hạn chế này bằng sự đổi mới."},{"label":"Paragraph C","text":"Những người thực dân và nhà thám hiểm châu Âu thời đầu cho rằng lưỡi câu Maori (gọi là “matau”) “kỳ lạ”, “hiệu quả đáng ngờ”, “vụng về”, “có vẻ không dùng được”, các nhà khảo cổ gần đây cũng cho rằng lưỡi câu tròn “thiết kế kỳ quái, khó tưởng tượng bắt được cá” — năm 1777, trong chuyến đi thứ ba của Cook, bác sĩ tàu “Resolution” William Anderson nói người Maori “chủ yếu sống bằng nghề đánh cá, dùng lưỡi câu gỗ gắn mũi xương, nhưng thiết kế kỳ lạ, người ngoài không biết dùng thế nào”."},{"label":"Paragraph D","text":"230 năm sau, nghiên cứu của Bảo tàng Te Papa Tongarewa (New Zealand) chứng minh thiết kế độc đáo của lưỡi câu Maori là “định hướng chức năng”: không như một số nhà khảo cổ cho là “đâm xuyên miệng cá hay làm đòn bẩy”, mà bắt cá bằng cách “xoay lệch hướng mũi nhọn, móc vào miệng cá”. Thiết kế lưỡi câu Maori có thể là hiệu quả và tinh xảo nhất thế giới, thậm chí hơn cả lưỡi câu kim loại hiện đại."},{"label":"Paragraph E","text":"Khi làm lưỡi câu lớn, người Maori dùng gỗ cứng làm cán, xương hoặc vỏ sò làm mũi nhọn thô; họ buộc cành và cây non lại với nhau, nuôi lớn thành hình dáng lý tưởng rồi chặt, cẩn thận sấy khô và chôn dưới đất (nhóm lửa phía trên) để làm cứng gỗ; mũi xương thường dùng xương người, dùng sợi lanh chuẩn bị sẵn (muka) buộc chặt vào rãnh ở cuối cán. Khi bắt cá lớn như cá mập, cá mú dùng “lưỡi câu ghép”, nhưng lưỡi câu truyền thống chiều dài trung bình thường không quá ba ngón tay (128 mm)."},{"label":"Paragraph F","text":"Khi bắt chim biển như hải âu (để lấy thức ăn và lông), người Maori dùng “lưỡi câu mảnh” — loại lưỡi câu này nhẹ hơn lưỡi câu cá, và không có mũi cong vào trong, dễ phân biệt. Các nhà thám hiểm thời đầu thu thập nhiều lưỡi câu mảnh, cho thấy dùng dây câu bắt chim biển là nguồn thức ăn và lông quan trọng của người Maori (lưỡi câu mảnh dài 105 mm)."},{"label":"Paragraph G","text":"Sau khi nhà thám hiểm, thợ săn hải cẩu và thợ săn cá voi châu Âu đến cuối thế kỷ 18, người Maori nhanh chóng dùng vật liệu mới, vẫn làm lưỡi câu nhưng dùng kim loại và vật liệu nhập; phần gỗ và lanh của lưỡi câu cũ dễ mục, lưỡi câu truyền thống bị bỏ vì được lưỡi câu mới thay thế; công cụ làm từ vật liệu quý như ngà, ngọc bích có thể được giữ như đồ trang sức, nay lưỡi câu Maori cách điệu là biểu tượng của “phục hưng văn hóa”."},{"label":"Paragraph H","text":"Dù có vật liệu mới, người Maori vẫn tiếp tục sao chép thiết kế truyền thống, nhưng ưa dạng móc do người châu Âu (Pakeha) đưa vào ở thế kỷ 19; bằng cách giữ lại thiết kế “móc xoay”, họ duy trì phần cốt lõi của di sản văn hóa. Tuy nhiên, lưỡi câu kim loại châu Âu sản xuất hàng loạt cuối cùng chiếm ưu thế, người Maori khó tiếp tục dùng đinh, móng ngựa và kim loại khác làm lưỡi câu, thiết kế truyền thống dần mất sủng ái."},{"label":"Paragraph I","text":"Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, nhu cầu của du khách và nhà sưu tập về đồ thủ công Maori tăng, nhà sản xuất sản xuất hàng loạt “lưỡi câu giả”, dùng như hàng thật để giao dịch với người Maori và người châu Âu (đôi khi do thương nhân cổ vật trực tiếp đặt làm). Lưỡi câu giả có thể nhận ra qua “kỹ thuật rẻ tiền, vật liệu không nhất quán, buộc dây sơ sài, chạm khắc trang trí kỳ quái hoặc quá phức tạp, không có mũi cong vào trong hay không có rãnh chéo buộc dây câu đúng cách”."},{"label":"Paragraph J","text":"Sự tiến hóa của lưỡi câu Maori (matau) tượng trưng cho quá trình người Maori thích nghi với công cụ, vật liệu và kỹ thuật châu Âu theo thời gian, cũng phản ánh ảnh hưởng châu Âu “bổ sung chứ không thay thế hoàn toàn” kỹ nghệ truyền thống của người Maori — vật liệu tự nhiên bị kim loại (gần đây là vật liệu nhân tạo) thay thế hoặc bổ sung. Ngày nay, ngư dân câu dài thương mại toàn cầu bắt đầu dùng “lưỡi câu tròn”, bề ngoài và công năng gần như giống lưỡi câu Maori truyền thống, ưu thế của kỹ thuật Maori và tỷ lệ đánh bắt cao hơn lại được công nhận."}],"questionExplanations":[{"sectionTitle":"Lời giải từng câu","items":[{"questionNumber":1,"text":"(1) Câu 1: Instruction on how to recognise authentic Maori hooks from counterfeit ones\nDịch đề: Giải thích cách phân biệt lưỡi câu Maori thật và giả\nĐáp án: I\nGiải thích: Định vị ở Paragraph I: “Fake hooks can be identified by their cheap construction, inconsistent materials, rudimentary lashings, odd or overly elaborate decorative carvings, and the absence of in-turned points or angled grooves used to attach the fishing-line properly”, cho rõ các đặc điểm cụ thể để nhận ra lưỡi câu giả (tức cách phân biệt thật giả), khớp với đề bài, nên đáp án là I."},{"questionNumber":2,"text":"(2) Câu 2: A description of a different type of hooks that are not used to catch fish\nDịch đề: Mô tả một loại lưỡi câu khác không dùng để câu cá\nĐáp án: F\nGiải thích: Định vị ở Paragraph F: “To capture seabirds for food and feathers, like albatross, the islanders used slender hooks that can be differentiated from other hooks intended for fish by their lighter build and lack of an inturned point”, mô tả lưỡi câu mảnh “dùng bắt chim biển chứ không câu cá”, khớp với đề bài, nên đáp án là F."},{"questionNumber":3,"text":"(3) Câu 3: An acknowledgement that Maori design and craftsmanship are still relevant in the modern world\nDịch đề: Thừa nhận thiết kế và kỹ nghệ Maori vẫn có ý nghĩa trong thế giới hiện đại\nĐáp án: J\nGiải thích: Định vị ở Paragraph J: “Today, commercial long-line fishermen around the world have begun using the circle-hook design-one that is nearly identical in appearance and function to the traditional matau. It appears that the advantages and improved catch-rates of this Maori technology have once again been recognised”, chỉ ra đánh bắt thương mại hiện đại dùng thiết kế giống lưỡi câu Maori truyền thống, công nhận tính hữu dụng (tính liên quan) hiện đại của nó, khớp với đề bài, nên đáp án là J."},{"questionNumber":4,"text":"(4) Câu 4: An investigation into how the hooks functioned so effectively\nDịch đề: Nghiên cứu về vì sao lưỡi câu hoạt động hiệu quả\nĐáp án: D\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: “The Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa conducted a study on Maori fish hooks 230 years later and demonstrated that the unique hook design was a matter of function. The hook’s design allowed it to catch fish by spinning away from the direction of the point and catching their jaws”, bảo tàng qua nghiên cứu đã hé lộ nguyên lý câu cá hiệu quả của lưỡi câu Maori (hoạt động thế nào), khớp với đề bài, nên đáp án là D."},{"questionNumber":5,"text":"(5) Câu 5: A description of how modern technology began to dominate and eventually took over from traditional hook construction\nDịch đề: Mô tả công nghệ hiện đại bắt đầu thống trị và cuối cùng thay thế việc làm lưỡi câu truyền thống ra sao\nĐáp án: H\nGiải thích: Định vị ở Paragraph H: “By the end, however, mass-produced European metal hooks eventually dominated, making it difficult to continue crafting hooks from nails, horseshoes and other metal objects. Eventually, traditional designs fell out of favour”, mô tả quá trình lưỡi câu kim loại sản xuất hàng loạt châu Âu (công nghệ hiện đại) chiếm thị trường, thay thế việc làm lưỡi câu thủ công truyền thống, khớp với đề bài, nên đáp án là H."},{"questionNumber":6,"text":"(6) Câu 6: A list of raw materials used to construct hooks\nDịch đề: Danh sách nguyên liệu dùng làm lưỡi câu\nĐáp án: B\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: “fishermen made their hooks and fishing gear out of wood, bone, stone and shells. Other plants native to New Zealand, such as flax (harakeke), cabbage tree (ti), and astelia (kiekie), provided the necessary fibrous material to make fishing-lines and nets”, liệt kê nguyên liệu làm lưỡi câu (và ngư cụ) (gỗ, xương, đá, vỏ sò, lanh, v.v.), tức “danh sách”, khớp với đề bài, nên đáp án là B."},{"questionNumber":7,"text":"(7) Câu 7: An outline of how different styles of hooks and types of materials were employed to catch larger fish\nDịch đề: Khái quát các kiểu lưỡi câu và loại vật liệu khác nhau dùng để bắt cá lớn\nĐáp án: E\nGiải thích: Định vị ở Paragraph E: “To make larger hooks, Maori used shanks made of strong wood, with stout points made of bone or shell... They hardened wood by carefully drying it and burying it underground with fires lit above. Human bone was often used for bone points... When they wanted to catch larger species like sharks, groper and ling, they used composite hooks”, khái quát kiểu lưỡi câu dùng bắt cá lớn (lưỡi câu lớn, lưỡi câu ghép) và vật liệu (gỗ cứng, xương/vỏ sò, xương người), khớp với đề bài, nên đáp án là E."},{"questionNumber":8,"text":"(8) Câu 8: An account of how the Maori employed new technology and adapted it\nDịch đề: Tường thuật việc người Maori tiếp nhận và cải biến công nghệ mới như thế nào\nĐáp án: G\nGiải thích: Định vị ở Paragraph G: “The Maori quickly adopted new materials once they became available through European explorers, sealers and whalers... At this point, the Maori were still making their fish hooks but were now using metals and imported materials”, kể người Maori dùng vật liệu mới từ châu Âu (kim loại) làm lưỡi câu, tức “tiếp nhận và cải biến công nghệ mới”, khớp với đề bài, nên đáp án là G."},{"questionNumber":9,"text":"(1) Câu 9: The early European settlers quickly understood how the Maori fish hook worked.\nDịch đề: Những người thực dân châu Âu thời đầu nhanh chóng hiểu nguyên lý hoạt động của lưỡi câu Maori.\nĐáp án: FALSE (sai)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “Early European explorers who settled and explored New Zealand claimed that Maori hooks... ‘of doubtful efficacy’, ‘very clumsy affairs’, ‘impossible looking’... William Anderson... remarked that... ‘so oddly made that a stranger is at a loss to know how they can answer such a purpose’”, người châu Âu thời đầu cho lưỡi câu Maori “hiệu quả đáng ngờ”, “không biết dùng thế nào”, chứ không “nhanh chóng hiểu nguyên lý hoạt động”, mâu thuẫn với đề bài, nên xác định là FALSE."},{"questionNumber":10,"text":"(2) Câu 10: The hook works by making a hole and embedding itself in the mouth of the fish.\nDịch đề: Loại lưỡi câu này hoạt động bằng cách xuyên lỗ vào miệng cá và nằm gọn trong đó.\nĐáp án: FALSE (sai)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: “The hook’s design allowed it to catch fish by spinning away from the direction of the point and catching their jaws, instead of poking a hole through the fish or being used as a lever, as some archaeologists had suggested”, lưỡi câu Maori bắt cá bằng cách “móc vào miệng cá”, chứ không phải “đục lỗ và nằm gọn”, mâu thuẫn với đề bài, nên xác định là FALSE."},{"questionNumber":11,"text":"(3) Câu 11: The Maoris catch seabirds by their feet.\nDịch đề: Người Maori bắt chim biển bằng cách móc vào chân chúng.\nĐáp án: NOT GIVEN (không đề cập)\nGiải thích: Paragraph F chỉ nhắc người Maori dùng “lưỡi câu mảnh” bắt chim biển, nhưng không nói “móc vào bộ phận nào của chim (như chân)”, không có thông tin liên quan, nên xác định là NOT GIVEN."},{"questionNumber":12,"text":"(4) Câu 12: There used to be a demand for Maori fish hooks and many counterfeit ones were produced.\nDịch đề: Trước đây có nhu cầu về lưỡi câu Maori, nên sản xuất nhiều hàng giả.\nĐáp án: TRUE (đúng)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph I: “By the late 19th and early 20th centuries, tourist and collector demand for Maori artefacts had grown, leading manufacturers to produce large quantities of forged hooks”, nêu rõ do nhu cầu của du khách và nhà sưu tập tăng, nhà sản xuất sản xuất lượng lớn lưỡi câu giả, khớp với đề bài, nên xác định là TRUE."},{"questionNumber":13,"text":"(5) Câu 13: Today European-style hooks have completely replaced the traditional styles used by the Maoris.\nDịch đề: Ngày nay, lưỡi câu kiểu châu Âu đã thay thế hoàn toàn kiểu truyền thống người Maori dùng.\nĐáp án: FALSE (sai)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph J: “Today, commercial long-line fishermen around the world have begun using the circle-hook design-one that is nearly identical in appearance and function to the traditional matau”, ngày nay vẫn dùng thiết kế giống lưỡi câu Maori truyền thống, và Paragraph G nhắc “lưỡi câu Maori cách điệu là biểu tượng phục hưng văn hóa”, cho thấy thiết kế truyền thống chưa bị “thay thế hoàn toàn”, mâu thuẫn với đề bài, nên xác định là FALSE."}]}]}}}]

READING PASSAGE 1

Maori Fish Hooks

Questions 1–8

Questions 9–13