20:I[817158,["/_next/static/immutable/chunks/3zlxnut_1-a4f.js","/_next/static/immutable/chunks/2xl513ed6g9yb.js","/_next/static/immutable/chunks/27e7gv0pu9t-6.js","/_next/static/immutable/chunks/2cgkg8zq8zix6.js"],"default"] 21:T182a,

READING PASSAGE 1

You should spend about 20 minutes on Questions 1–13, which are based on Reading Passage 1 below.

Categorizing societies

When research scholars, including archaeologists and anthropologists, study societies past or present, it can be very useful to have a system of ranking against which to test their ideas. A four-fold categorizing system was developed by the American anthropologist Elman Service; each grouping is associated with certain types of site and settlement. The four types are known as bands, tribes, chiefdoms and early states.

Bands

These are small-scale societies, generally of fewer than 100 people, who live by hunting and gathering, moving seasonally to take advantage of wild (undomesticated) food sources. Most groups who live in this way today, such as the Hadza of Tanzania or the San of southern Africa, would be classified as bands. The members of one band are generally related to each other, either by descent or by marriage. Bands lack formal leaders, so there are no clear economic differences or other differences in status among the members. Because bands are composed of mobile groups, their sites consist mainly of seasonally occupied camps and some other sites, such as work sites, where tools are made or other specific activities are carried out. Archaeological sites associated with this type of society may show evidence of insubstantial dwellings, along with the debris of residential occupation. Most sites from the Palaeolithic period (more than 12,000 years ago) seem to be associated with groups of this type.

Tribes

These are generally larger than bands but rarely number more than a few thousand people, whose diet is mainly based on plants or domestic animals. Typically, these people are settled farmers, but for some groups life is nomadic, with a mobile economy based on herds of animals. Although some tribes have officials, these lack the economic base necessary for effective use of power. The typical settlement pattern for tribes is one of permanent agricultural homesteads or villages. Characteristically, no one settlement dominates any of the others in the region. Instead, the archaeologist often finds evidence of isolated, permanently occupied houses, or permanent villages. These latter may be made up of a collection of free-standing houses like those of the first farmers of the Danube Valley in Europe, or their houses may be grouped together, as in the pueblos of the American Southwest, or the early farming village of Catalhoyuk in what is now Turkey.

Chiefdoms

These operate on the principle of ranking—differences in social status between people. Different lineages (groups claiming descent from a common ancestor) are graded on a scale of prestige, and the senior lineage, and hence the society as a whole, is governed by a chief. Prestige and rank are determined by how closely related one is to the chief, and there is no true stratification into classes. The role of the chief is crucial.

Often, there is local specialisation in craft products such as pottery, cloth and leatherware, and any surplus of these and of foodstuffs is periodically paid to the chief. He uses these to pay his retainers and may also redistribute them to his subjects as rewards. The chiefdom generally has a centre of power, often with temples, residences of the chief and his retainers, and craft specialists. Chiefdoms vary greatly in size, but the range is generally between 5,000 and 20,000 persons. Chiefdoms give indications that some sites were more important than others and may have operated as permanent ritual and ceremonial centres, although they were not centres with an established bureaucracy. Examples are Moundville in Alabama, USA, or the late-Neolithic monuments of Wessex in southern Britain, including the famous ceremonial centre of Stonehenge.

Early states

These preserve many of the features of chiefdoms, but the ruler, perhaps a king or queen, has explicit authority to establish laws and to enforce them by means of a standing army. The society no longer depends on kin relationships but is stratified into different classes. Agricultural workers and the poorer urban dwellers make up the base of the pyramid, with the craft specialists above them and the priests and relatives of the ruler higher still. The society is regarded as a territory owned by the ruling lineage and populated by tenants who have the obligation to pay taxes. The central capital houses the officials of a bureaucratic administration. One of their main functions is to collect revenue (often in the form of taxes and tolls) and distribute it to government, army and craft specialists. Many early states developed complex redistribution systems to support these essential services.

Early-state societies show a characteristic settlement pattern in which cities play the predominant part. The city is typically a large population centre of more than 5,000 people, with major public buildings, and often there is a pronounced settlement hierarchy with the capital city as the major centre and subsidiary or regional centres as well as local villages.

Certainly, it would be wrong to over-emphasise the importance of the four types of society given above, or to spend too long agonising as to whether a particular society should be classified in one category or another. However, in seeking to talk about early societies, we must use words and hence concepts to do so. Elman Service's categories provide us with a good framework to organise our thoughts. They should not, however, deflect us from focusing on changes over time in the different institutions of a society, whether in the social sphere, the organisation of the food quest, technology, contact and exchange, or the spiritual life.

22:T12ad,23:T86b,

Questions 8–13

Answer the questions below.

Choose NO MORE THAN TWO WORDS AND / OR A NUMBER from the passage for each answer.

8 What items do bands produce at work sites?

9 Which way of life, apart from settled farming, may be followed by people in tribes?

10 How were houses arranged in the village of Catalhoyuk?

11 Which items, apart from craft goods, may be given by a chief to members of his chiefdom?

12 What is usually the maximum number of people living in a society which has a chief?

13 Apart from less wealthy inhabitants of cities, which group forms the lowest class in an early state?

17:["$","$L20",null,{"exam":{"id":"p1-low-149","title":"Categorizing societies","titleVi":"Phân loại xã hội","part":"P1","frequency":"low","questionCount":13,"kinds":["True/False/Not Given","Hoàn thành câu"],"hasExplanation":true,"questionOrder":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7","q8","q9","q10","q11","q12","q13"],"displayMap":{"q1":"1","q2":"2","q3":"3","q4":"4","q5":"5","q6":"6","q7":"7","q8":"8","q9":"9","q10":"10","q11":"11","q12":"12","q13":"13"},"answerKey":{"q1":"TRUE","q2":"NOT GIVEN","q3":"FALSE","q4":"FALSE","q5":"TRUE","q6":"TRUE","q7":"NOT GIVEN","q8":"tools","q9":"nomadic","q10":"grouped together","q11":"foodstuffs","q12":"20,000","q13":"agricultural workers"},"questionIntroHtml":"","passageHtml":"$21","groups":[{"id":"group-1","kind":"true_false_not_given","questionIds":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7"],"leadHtml":"","html":"$22","allowOptionReuse":false},{"id":"group-2","kind":"sentence_completion","questionIds":["q8","q9","q10","q11","q12","q13"],"leadHtml":"","html":"$23","allowOptionReuse":false}],"explanations":{"passageNotes":[{"label":"Paragraph 1","text":"Khi các nhà khảo cổ, nhân loại học và những nhà nghiên cứu khác tìm hiểu các xã hội quá khứ hoặc hiện tại, có một hệ thống phân loại với các quan điểm có thể kiểm chứng là rất hữu ích. Nhà nhân loại học Mỹ Elman Service đề xuất “hệ thống phân loại bốn phần”, chia xã hội thành bốn loại: bầy nhóm (bands), bộ lạc (tribes), tù trưởng (chiefdoms) và nhà nước sơ khai (early states), mỗi loại xã hội đều gắn với một loại địa điểm và khu định cư nhất định."},{"label":"Paragraph 2（Bands）","text":"Bầy nhóm là xã hội quy mô nhỏ, thường dưới 100 người, sống bằng săn bắt hái lượm, di chuyển theo mùa để tận dụng nguồn thức ăn hoang dã (như người Hadza ở Tanzania, người San ở nam châu Phi). Thành viên phần nhiều có quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân, không có thủ lĩnh chính thức, giữa các thành viên không có chênh lệch rõ về của cải hay địa vị xã hội. Địa điểm của bầy nhóm chủ yếu là trại theo mùa và nơi làm việc (như nơi chế tạo công cụ), địa điểm khảo cổ có thể thấy dấu vết nơi ở đơn giản và rác sinh hoạt, đa số địa điểm thời đồ đá cũ (hơn 12.000 năm trước) đều thuộc loại xã hội này."},{"label":"Paragraph 3（Tribes）","text":"Bộ lạc thường lớn hơn bầy nhóm, nhưng hiếm khi quá vài nghìn người, chế độ ăn chủ yếu dựa vào trồng thực vật hoặc nuôi động vật, phần nhiều là nông dân định cư, một số nhóm sống du mục (nền kinh tế di động dựa trên đàn gia súc). Bộ lạc tuy có người quản lý, nhưng thiếu cơ sở kinh tế để thi hành quyền lực hiệu quả. Mô hình định cư điển hình là nhà ở nông nghiệp lâu dài hoặc làng, trong khu vực không có khu định cư chiếm ưu thế, khảo cổ thấy nhà ở lâu dài hoặc làng cô lập (như nhà riêng lẻ của nông dân thời đầu thung lũng Danube ở châu Âu, làng Pueblo ở tây nam nước Mỹ, làng nông nghiệp thời đầu Çatalhöyük ở Thổ Nhĩ Kỳ)."},{"label":"Paragraph 4-5（Chiefdoms）","text":"Tù trưởng lấy “chế độ đẳng cấp” làm cốt lõi — giữa các thành viên xã hội có khác biệt địa vị. Các dòng dõi khác nhau (nhóm tuyên bố có tổ tiên chung) được xếp hạng theo uy tín, thủ lĩnh dòng cao nhất cai trị toàn xã hội, uy tín và thứ bậc do mức độ gần gũi huyết thống với thủ lĩnh quyết định, không có phân tầng giai cấp thật sự, vai trò thủ lĩnh rất quan trọng. Thủ công nghiệp địa phương (gốm, vải, đồ da) có phân công chuyên môn hóa, sản phẩm dư thừa định kỳ nộp cho thủ lĩnh, thủ lĩnh dùng để nuôi tùy tùng hoặc phân phối lại cho dân làm phần thưởng. Tù trưởng thường có trung tâm quyền lực (gồm đền thờ, nơi ở của thủ lĩnh và tùy tùng, xưởng thợ thủ công), quy mô phần nhiều từ 5.000–20.000 người, một số địa điểm là trung tâm nghi lễ lâu dài (không có bộ máy quan liêu chính thức), như Moundville ở bang Alabama (Mỹ), di tích thời đồ đá mới ở Wiltshire nam nước Anh (gồm Stonehenge)."},{"label":"Paragraph 6-7（Early states）","text":"Nhà nước sơ khai giữ nhiều đặc điểm của tù trưởng, nhưng người cai trị (như vua/nữ hoàng) có quyền lập pháp rõ ràng, và thi hành pháp luật qua quân đội thường trực. Xã hội không còn dựa vào quan hệ huyết thống, mà chia thành các giai cấp khác nhau: lao động nông nghiệp và dân nghèo thành thị tạo thành tầng đáy, bên trên là thợ thủ công, tầng cao hơn là thầy tế và họ hàng người cai trị. Xã hội được coi là lãnh địa của dòng dõi cai trị, cư dân phải nộp thuế. Thủ đô trung ương có bộ máy quan liêu, chức năng cốt lõi là thu thuế (như thuế, phí qua đường) và phân phối cho chính phủ, quân đội và thợ thủ công, nhiều nhà nước sơ khai phát triển hệ thống tái phân phối phức tạp để hỗ trợ các dịch vụ cốt lõi này. Mô hình định cư điển hình của nhà nước sơ khai lấy thành phố làm trung tâm, dân số thủ đô phần nhiều trên 5.000 người (có công trình công cộng lớn), tồn tại thứ bậc định cư rõ ràng (thủ đô là trung tâm, kèm trung tâm vùng và làng)."},{"label":"Paragraph 8","text":"Quá nhấn mạnh tầm quan trọng của bốn loại xã hội này, hay quá bận tâm về việc phân loại cụ thể một xã hội là sai lầm, nhưng bàn về xã hội thời đầu cần nhờ khung khái niệm, cách phân loại của Service cung cấp nền tảng tốt để sắp xếp tư duy, càng nên chú ý sự thay đổi theo thời gian của các thiết chế xã hội (xã hội, tiếp cận thức ăn, công nghệ, giao tiếp, đời sống tinh thần)."}],"questionExplanations":[{"sectionTitle":"Lời giải từng câu","items":[{"questionNumber":1,"text":"(1) Câu 1: There is usually little difference in wealth between the various members of a band.\nDịch đề: Chênh lệch của cải giữa các thành viên bầy nhóm thường rất nhỏ.\nĐáp án: TRUE (đúng)\nGiải thích: Định vị đoạn “Bands”: “there are no clear economic differences or other differences in status among the members”, nói rõ giữa thành viên bầy nhóm không có khác biệt kinh tế rõ rệt, tức chênh lệch của cải rất nhỏ, khớp với đề bài, nên xác định là TRUE."},{"questionNumber":2,"text":"(2) Câu 2: In tribes, farmers typically grow a wide range of food plants.\nDịch đề: Trong bộ lạc, nông dân thường trồng nhiều loại cây lương thực.\nĐáp án: NOT GIVEN (không đề cập)\nGiải thích: Đoạn “Tribes” chỉ nhắc bộ lạc “chế độ ăn chủ yếu dựa vào thực vật hoặc vật nuôi”, “phần nhiều là nông dân định cư”, nhưng không nhắc “loại cây lương thực nông dân trồng có nhiều không”, không có thông tin khẳng định hay phủ định, thiếu thông tin, nên xác định là NOT GIVEN."},{"questionNumber":3,"text":"(3) Câu 3: A typical tribe has one settlement which is more important than others.\nDịch đề: Bộ lạc điển hình có một khu định cư quan trọng hơn các khu định cư khác.\nĐáp án: FALSE (sai)\nGiải thích: Định vị đoạn “Tribes”: “no one settlement dominates any of the others in the region”, nói rõ trong bộ lạc không có khu định cư nào quan trọng hơn khu khác, mâu thuẫn với mô tả “một khu định cư quan trọng hơn” trong đề, nên xác định là FALSE."},{"questionNumber":4,"text":"(4) Câu 4: In a chiefdom, social status usually depends on the amount of land a person owns.\nDịch đề: Trong xã hội tù trưởng, địa vị xã hội thường phụ thuộc vào lượng đất cá nhân sở hữu.\nĐáp án: FALSE (sai)\nGiải thích: Định vị đoạn “Chiefdoms”: “Prestige and rank are determined by how closely related one is to the chief”, nói rõ địa vị trong xã hội tù trưởng do mức độ gần gũi huyết thống với thủ lĩnh quyết định, chứ không phải “lượng đất sở hữu”, mâu thuẫn với đề bài, nên xác định là FALSE."},{"questionNumber":5,"text":"(5) Câu 5: A chiefdom typically contains some workers who are engaged in making goods.\nDịch đề: Xã hội tù trưởng thường có một số người lao động chuyên làm hàng hóa.\nĐáp án: TRUE (đúng)\nGiải thích: Định vị đoạn “Chiefdoms”: “local specialisation in craft products such as pottery, cloth and leatherware”, nói rõ xã hội tù trưởng có phân công chuyên môn hóa thủ công, tức có người lao động làm hàng hóa, khớp với đề bài, nên xác định là TRUE."},{"questionNumber":6,"text":"(6) Câu 6: An early state may depend on military power to maintain law and order.\nDịch đề: Nhà nước sơ khai có thể dựa vào sức mạnh quân sự để duy trì luật pháp và trật tự.\nĐáp án: TRUE (đúng)\nGiải thích: Định vị đoạn “Early states”: “the ruler, perhaps a king or queen, has explicit authority to establish laws and to enforce them by means of a standing army”, nói rõ người cai trị nhà nước sơ khai thi hành pháp luật qua quân đội thường trực, tức dựa vào sức mạnh quân sự duy trì trật tự, khớp với đề bài, nên xác định là TRUE."},{"questionNumber":7,"text":"(7) Câu 7: Bureaucratic officials in early states receive higher salaries than any other workers.\nDịch đề: Quan chức bộ máy quan liêu của nhà nước sơ khai có lương cao hơn bất kỳ lao động nào khác.\nĐáp án: NOT GIVEN (không đề cập)\nGiải thích: Đoạn “Early states” chỉ nhắc bộ máy quan liêu “thu thuế và phân phối cho chính phủ, quân đội và thợ thủ công”, nhưng không nhắc “lương quan chức có cao hơn lao động khác không”, không có thông tin liên quan, nên xác định là NOT GIVEN."},{"questionNumber":8,"text":"(1) Câu 8: What items do bands produce at work sites?\nDịch đề: Bầy nhóm sản xuất vật dụng gì ở nơi làm việc?\nĐáp án: tools (công cụ)\nGiải thích: Định vị đoạn “Bands”: “work sites, where tools are made or other specific activities are carried out”, nêu rõ bầy nhóm chế tạo “công cụ (tools)” ở nơi làm việc, tương ứng trực tiếp “vật dụng sản xuất” trong đề, nên đáp án là “tools”."},{"questionNumber":9,"text":"(2) Câu 9: Which way of life, apart from settled farming, may be followed by people in tribes?\nDịch đề: Ngoài định cư làm nông, cư dân bộ lạc có thể theo lối sống nào?\nĐáp án: nomadic (du mục)\nGiải thích: Định vị đoạn “Tribes”: “for some groups life is nomadic, with a mobile economy based on herds of animals”, nói bộ lạc ngoài định cư làm nông, một số nhóm sống “du mục (nomadic)”, phù hợp yêu cầu đề, nên đáp án là “nomadic”."},{"questionNumber":10,"text":"(3) Câu 10: How were houses arranged in the village of Catalhoyuk?\nDịch đề: Nhà ở trong làng Çatalhöyük được bố trí thế nào?\nĐáp án: grouped together (xếp tập trung)\nGiải thích: Định vị đoạn “Tribes”: “their houses may be grouped together, as in the pueblos of the American Southwest, or the early farming village of Catalhoyuk”, nêu rõ nhà ở trong làng Çatalhöyük “xếp tập trung (grouped together)”, nên đáp án là “grouped together”."},{"questionNumber":11,"text":"(4) Câu 11: Which items, apart from craft goods, may be given by a chief to members of his chiefdom?\nDịch đề: Ngoài sản phẩm thủ công, thủ lĩnh có thể phát cho thành viên xã hội tù trưởng vật phẩm gì?\nĐáp án: foodstuffs (thực phẩm)\nGiải thích: Định vị đoạn “Chiefdoms”: “any surplus of these \\[craft products\\] and of foodstuffs is periodically paid to the chief. He uses these to... redistribute them to his subjects as rewards”, nói thủ lĩnh ngoài phân phối sản phẩm thủ công, còn phân phối “thực phẩm (foodstuffs)”, phù hợp “vật phẩm ngoài sản phẩm thủ công” trong đề, nên đáp án là “foodstuffs”."},{"questionNumber":12,"text":"(5) Câu 12: What is usually the maximum number of people living in a society which has a chief?\nDịch đề: Dân số tối đa thường thấy của xã hội có thủ lĩnh (xã hội tù trưởng) là bao nhiêu?\nĐáp án: 20,000 (20.000 người)\nGiải thích: Định vị đoạn “Chiefdoms”: “Chiefdoms vary greatly in size, but the range is generally between 5,000 and 20,000 persons”, nêu rõ phạm vi dân số xã hội tù trưởng là 5.000–20.000 người, dân số tối đa là “20.000 người”, tương ứng “số người tối đa” trong đề, nên đáp án là “20,000”."},{"questionNumber":13,"text":"(6) Câu 13: Apart from less wealthy inhabitants of cities, which group forms the lowest class in an early state?\nDịch đề: Ngoài người nghèo thành thị, nhóm nào tạo thành giai cấp thấp nhất của nhà nước sơ khai?\nĐáp án: agricultural workers (lao động nông nghiệp)\nGiải thích: Định vị đoạn “Early states”: “Agricultural workers and the poorer urban dwellers make up the base of the pyramid”, nói giai cấp đáy của nhà nước sơ khai gồm “lao động nông nghiệp (agricultural workers)” và người nghèo thành thị, phù hợp “nhóm đáy ngoài người nghèo thành thị” trong đề, nên đáp án là “agricultural workers”."}]}]}}}]